Een blessure. Onzekerheid. Pijn. Frustraties. Onbegrip. Hoop. Teleurstelling. Opluchting. Kortom: een emotionele rollercoaster. Samen met meervoudig Belgisch kampioen tijdrijden Ann-Sophie Duyck willen we (top)sporters inspireren. Een al dan niet herkenbaar verhaal brengen. Enkele mythes ontkrachten en weer anderen bevestigen.

 

 

Het zit tussen je oren

 

September 2019. Het einde van de vraagtekens. Na 2 jaar frustraties en onzekerheid besluiten Ann-Sophie en haar vriend Casper om naar de Polikliniek Sportgeneeskunde in Nederland te stappen. Vaststelling: een vernauwde bekkenslagader.

“Voor mij betekent deze diagnose een enorme opluchting, want eindelijk is er een aantoonbare oorzaak voor het afnemend prestatievermogen en de toenemende klachten. Het zat dus niet ‘alleen maar in mijn hoofd’ én er bestond een oplossing.”

Het zit in je hoofd. Continu. Onderzoek. Scan. Nog een onderzoek. Nog een scan. “Wat is er aan de hand?” “Beeld ik het me in?” Ofwel is er fysiek iets te vinden ofwel is het psychologisch. Het is zwart of wit. De artsen vinden niets, dus het is mentaal. Zo werkt het niet. We zijn complex. Ik kan hoofdpijn hebben, zonder dat er ook maar iets te zien is op een scan. Zit het dan in mijn hoofd? 😉 Iemand kan een gat in zijn tand hebben en er niets van voelen. De tandarts trekt zijn wenkbrauwen op: ‘Hoe kan je dat nu niet gevoeld hebben?’. We staan nog bijlange niet zo ver in de geneeskunde en de psychologie dat we alles kunnen verklaren.

“Soms werd ik echt wel hard aangepakt en kreeg ik veelal de beschuldigende vinger toegewezen dat het aan mezelf lag, ik te gestresseerd was, het in mijn hoofd zat enz.”

Ann-Sophie’s uitstapje in Nederland bracht de oplossing. Dat kan niet voor iedere blessure gezegd worden. Er lopen nog steeds veel sporters rond die geen duidelijke oorzaak voor hun lijden vinden. Hoe ga je daar mentaal mee om?

Twee keer pijn

 

Er bestaan twee soorten pijn. Fysieke en mentale pijn. De pijn van de blessure zelf. De pijn van het verhaal dat je eraan vast hangt. De eerste is in het beste geval onaangenaam. De tweede is het soort lijden dat we onszelf aandoen. “Hoe lang zal het nog duren?” “Wat als ik nooit meer mijn vorig niveau haal?” “Wat zullen de mensen van me denken?” Dat is de pijn die blijft hangen, zolang je in die gedachten meegaat. De piekergedachten. De gevechten tegen de realiteit: ‘Het zou niet mogen zijn!’. De eerste vorm overvalt je. Je hebt geen keuze. De tweede kan je zelf een halt toe roepen.

Wil dat zeggen dat ik niet mag treuren? Dat ik er geen emoties bij mag voelen? Tuurlijk niet! Lees deze blog over emoties om mijn redenering te volgen. Deel hoe je je voelt. Je zal snel merken dat je niet alleen staat. Dat er nog sporters zijn die zich herkennen in je verhaal.

 

 

September 2017, WK tijdrijden. Het begin van de ongerustheid. “Dat was meteen het punt waarop ik mij mentaal zorgen begon te maken en boos werd op mijn lijf, want ondanks enkele onderzoeken werd geen duidelijke oorzaak gevonden, maar de klachten bleven terug komen. (…) De frustraties en boosheid op jezelf omdat je het keer op keer laat afweten stapelen zich op. (…) Ook kampte ik met gevoelens van schaamte en schuld.

Die rauwe openheid van Ann-Sophie. Prachtig!

 

Een te vermijden valkuil. Enfin, eigenlijk twee: die van het slachtoffer en die van de aanklager. Het slachtoffer is hulpeloos. “Waarom gebeurt dat steeds bij mij?” Calimero. Hij vindt zichzelf minder waardig. Hij onderschat zijn eigen kracht. De aanklager: “Door jouw trainingen zit ik hier nu!”. Hij miskent de eigen verantwoordelijkheid of de oncontroleerbare factoren. Hij is kritisch. Beschuldigend. Kwaad. Hoe geraak je hieruit? Kijk kritisch naar jezelf. Wat ligt binnen mijn controle? Wat kan ik nu doen met deze situatie?

Augustus 2019. De ingeving.“Moegestreden en gefrustreerd kwam ik thuis en gelukkig had mijn vriend, de dag na die wedstrijd, de geniale inval om op Google te gaan zoeken naar duidelijkheid.”

BIRGing EN CORFing?

 

“Binnen de psychologie bestaan twee begrippen die heel erg hun toepassing kennen in topsport: Basking in reflected glory (BIRG) en Cutting Off Reflected Failure (CORF). Vooral dat laatste begrip kan wel eens een grote indruk op je als atleet achter laten…”

Ann-Sophie, heb jij stiekem een psychologie achtergrond? Basking in reflected glory (BIRG) is het gegeven waarbij je jezelf associeert met succesvolle anderen. (1)(2) Als de sporter waar je fan van bent het goed doet, dan gaat je eigenwaarde stijgen. Ook al heb je niet bijgedragen aan het succes. Als België het goed doet op het EK voetbal, dan zijn we fier dat we Belg zijn. We voelen ons plots beter over onszelf, terwijl we lui in de zetel hebben gezeten.

 

 

Het omgekeerde is ook waar. Wanneer iemand faalt verbreken we de band met deze persoon. We doen aan CORFing (Cutting Off Reflected Failure).(1)(2) We proberen negatieve evaluaties van anderen te vermijden. Je wilt niet geassocieerd worden met deze persoon. Je wilt het gevoel van falen ontwijken.

De pijnlijke waarheid voor veel atleten en ploegen die, om welke reden dan ook, minder goed presteren. Er is één voordeel: Je weet wie mee reed op je succes en wie er echt voor je is. Het is de steun van die laatste groep die van cruciaal belang is.

 

Sociale medicatie

 

Wij denken dat we onafhankelijke individualisten zijn, maar als er iets is wat in de psychologie altijd terug komt, dan is het sociale steun. Wat helpt je bij het rouwen? Sociale steun.(3) Wat zorgt ervoor dat je sneller herstelt na een blessure? Sociale steun.(4)

Die steun is niet: “het komt wel goed” “Bekijk het positief!”. Het is: “pff, lastig!” en “Hoe kan ik er voor je zijn?”. De eerste probeert je op te beuren. Je weg te halen uit de emoties. Je te redden. De tweede gaat naar binnen. Voelt mee. Blijft bij je. We willen ons begrepen voelen in onze emoties. Voelen dat de ander je niet zal laten vallen, wat er ook gebeurd.

Juni 2020. Een nieuw begin. “Graag wil ik deze tekst afsluiten met ‘nen dikke merci’ naar de mensen die mij doorheen deze periode hebben geholpen, jullie zijn van onschatbare waarde!”

 

Vond je dit een interessant artikel? Deel dan gerust en volg me op sociale media voor meer tips. 😉

E-mail: inezswinnen@mind-set.be

Tel: 0472/907519

 

Mindset sportpsychologie en coaching
Inezswinnen_sportpsycholoog
@SwinnenInez

 

  1. Aronson, W. A. (2007). Social Psychology 6th Edition. New Jersey: Pearson Education, Inc.
  2. Wann, D.L. & Branscombe N. R. (1990). Die-Hard and Fair-Weather Fans: Effects of Identification on BIRGing and CORFing Tendencies. Journal of Sport and Social Issues
  3. J. de Keijser, Sociale steun en professionele begeleiding bij rouw, Proefschrift, Utrecht, 1997, 1.
  4. Wiese-bjornstal e.a. (1998) An integrated model of response to sport injury: Psychological and sociological dynamics.